Bir öğretmen geometri dersinde ne zaman başarılı olur bilir misiniz?Bazı insanların bulmaca çözme alışkanlığı olduğu gibi, biz geometricilerin de bulmaca çözer gibi geometri sorusu çözme alışkanlığı vardır (her zaman değil
). Soru çözerken içimizden geçen "ah, bir soruda takılsam!" dır. Kolay çözülen geometri sorusu bir geometriciye keyif vermez. Biz geometri öğretmenleri bir soruda takılınca öğrencilerin yaptığı gibi: "Herhalde bilmediğim bir kural var." diyerek soruyu bırakmayız. Çünkü biz biliriz ki, geometrideki tüm kurallar toplansa iki sayfa etmez. Bu durumda hayal kırıklığına uğramayız, bilakis şiddetli bir merak başlar. "Acaba, hangi basit şeyi göremiyorum; verilen hangi bilgiyi kullanamıyorum?" düşüncesiyle sorunun cazibesine kapılırız. Göremediğimiz belki bir Pisagor teoremi ya da fark edemediğimiz bir ikizkenar üçgendir. İşte, bir geometrici kendisindeki bu tavrı, bu yaklaşımı öğrencisine de benimsetirse başarılı bir öğretmen olmuş demektir.
Geometride soru çözmek, kural (formül) uygulayabilmekten öte bir şeydir. Bunu aşağıdaki örnekle somutlaştıralım:
Yukarıdaki şekil kibrit çöplerinden oluşturulmuştur.
Verilen: Kibrit çöplerinden oluşmuş eşit büyüklükte beş kare.
Uygulanması istenen kural: Sadece iki kibrit çöpünün yeri değiştirilecek, kibrit çöpleri üst üste konulmayacak, kibrit atılmayacak.
İstenen: Yukarıdaki karelerin büyüklüğünde sadece dört kare kalacak, başka bir fazlalık olmayacak, kibrit artmayacak.
Çözümü yazının sonundadır. Verilen: Beş kare. Kural: İki kibrit yer değiştirecek. İstenen: Dört kare. Bu soruyu sorduklarımın içinde daha çözen olmadı. Anlaşılmaz bir şey mi var? Yoksa uygulanması zor bir teorem mi? İşte, geometri budur! Geometri kural uygulamaktan öte bir şeydir.
Öklid, geometrinin kurucusu kabul edilir, ders veren bir bilgedir. Bu derslerin ünü yayılınca, zamanın kralı merak eder ve Öklit'in geometri dersini dinlemek ister. dersten sonra Öklit'e:
- Hocam, bir şey anlayamadım, bunun kolay bir yolu yok mu, der. Öklid şu muhteşem cevabı verir:
- GEOMETRİYE GİDEN KRAL YOLU YOKTUR.
Kral yolu nedir: Hani devlet erkanı geçeceği zaman kalabalık şehirlerde trafik durdurulur, yollar boşaltılır, güvenlik sağlanır, halılar serilir, şak şak alkış yapılır ya! Kral için ulaşım kolaydır. Kadıköy salı pazarının trafiğinde çıldırmaz. Köprüde gişelere takılmaz, zaten böyle bir şeye alışık değildir. İşte ... Geometri öyle kralların istediği gibi (herhalde, bizim öğrencilerin hepsi kral 
) kolayca, lay lay lom öğrenilmez. Demek ki, alın kırıştırılmadan, kaşlar çatılmadan kolayca öğrenmek yoktur. Çok soru çözmenin düşünceyi geliştirdiği bir gerçektir.
Matematik ve geometri ilginç yapılardır. Geometri, aksiyom ya da postula denen doğru kabul edilen bir kaç kuralın üzerine kurulmuştur. Yani, geometrinin tüm kuralları (teoremleri) bu kabullerin üzerine inşa edilmiş, bu kabullerden üretilmiştir. Biz buna aksiyomik yapı diyoruz. Öklit'in geometrinin kurucusu olarak kabul edilmesinin nedeni, onun bu yapıyı oluşturma çabasıdır. Bunları neden söyledim: Demek ki geometri de öz bilindiğinde tüm kurallar üretilebiliyor.
Öğrencilerden sıkça gelen serzenişlerinden biri:
- Hocam, çalışıyorum çalışıyorum yine de çözemiyorum, sözüdür. Bilinçli çalışan bir öğrencinin ÖSS seviyesindeki soruları çözememesi diye bir şey yoktur. Çalışmanın ve çözülecek soru seviyesinin ölçüsü nedir? Şu fıkrayı hatırlatırsak bu soruya cevap bulabiliriz. Bir akıl hastanesinde deliler her gün sıraya girer, duvardaki bir delikten bakarlar. Onları gözlemleyen doktor bu işin ne olduğunu merak eder. Bir gün doktor da delilerle sıraya girer. Delikten bakar bir şey göremez. Üçüncü bakışta da bir şey göremeyince yanındaki deliye:
- Ben bir şey göremedim, der. Deli de doktora alaycı bir ifadeyle:
- Be deli, biz yıllardır bakıyoruz, bir şey göremiyoruz, sen üç kerede mi göreceksin, cevabını verir.
Zaman zaman biz geometri öğretmenlerinin bile kolayca çözemeyeceği sorularla karşılaşacaksınız. Bu tip soruları ayırt edebilmeli, bu sorular yüzünden canınızı sıkmamalısınız. Bu tip sorularla uğraşmanın size katkısı olacağını da bilmelisiniz.
Muharrem DUŞ
Ben de naçizane derim ki: Yıllarca binlerce soruyla uğraşan biz hocaların bile çözemediği sorular varken.. sizin de çözemeyeceğiniz sorular olabilir.. Lütfen yılmadan usanmadan öğrenmeye devam edelim.. Şair ne diyor !:
- Her soru çözülene kadar ZOR!, çözüldükten sonra ÇOK KOLAYDIR!
